NCRV biedt excuses aan voor item “Heilige Hostie”

23 maart 2010

De uitzending van “Man bijt hond” op 1 maart j.l., waarin Mark Wagemakers een Hostie ging ‘halen’, heeft de gemoederen en toetsenborden in katholiek Nederland de laatste weken flink beroerd. Wagemakers ging tijdens een Mis de kerk in met een verborgen camera, nam de Communie mee naar buiten en at die daar vervolgens op onder kwetsende bewoordingen.

Na protest in twee open brieven naar de NCRV, heeft de omroep bij monde van algemeen directeur Coen Abbenhuis gisteren haar excuses aangeboden:

Het is uiteraard niet de bedoeling van de NCRV om gelovigen doelbewust te kwetsen in hun geloofsbeleving. Als door met name het mee naar buiten nemen van de Hostie katholieken in hun geloof gekwetst zijn en wij hen daarmee verdriet hebben gedaan, dan spijt dat ons.

(de volledige tekst van de brief is hier na te lezen)

Eerherstel
De open brieven zijn op diverse katholieke weblogs geplaatst en door ca. 200 gelovigen – zowel geestelijken als leken – ondertekend. Eensgezind kwam men op voor het Allerheiligste, het Sacrament van de Eucharistie.

Het is mooi dat de NCRV – alhoewel ze de kritiek in onze brieven niet volledig kan onderschrijven – heeft ingezien dat dit programma gelovige katholieken pijn heeft gedaan. De Hostie had nooit mee naar buiten genomen mogen worden, zo ziet men nu ook in.

Daarmee is een stukje eerherstel de Heer in het Sacrament verkregen. Maar laten we ook blijven bidden voor eerherstel voor heiligschennis die aan het Allerheiligste gedaan wordt, in wat voor vorm dan ook.

Voorkomen beter dan genezen
Met deze nette reactie van de NCRV is het geval “Man bijt hond” wat ons betreft afgerond. De vraag blijft echter: hoe kunnen soortgelijke gevallen, of het nu voor de TV is of niet, in het vervolg voorkómen worden. Immers, voorkomen is beter dan genezen!.

Als de Communie op de hand wordt uitgereikt, is het mogelijk dat de communicant de Hostie meeneemt i.p.v. hem direct te nuttigen. Daarom moet degene die de Communie uitreikt goed in de gaten houden dat dat niet gebeurt.

Een ander punt is de handcommunie zelf. Die kan heel eerbiedig verlopen en dan is er in principe niets mis mee. Maar het kan ook verlies van eerbied opleveren. Het alternatief is tongcommunie. Die is altijd toegestaan geweest, maar op de meeste plaatsen in ons land is ze verdwenen.

Het zou goed zijn om die praktijk weer nieuw leven in te blazen, zodat weer zichtbaar wordt dat tongcommunie bestaat en gekozen kan worden. Vandaar mijn oproep om voortaan de Communie op de tong te ontvangen. Eventuele verdergaande maatregelen zijn uiteraard aan de bisschoppenconferentie en de paus.

Bron en hoogtepunt
De Eucharistie omvat de gehele heilsgeschiedenis: de menswording van Christus, Zijn lijden en sterven, en Zijn opstanding door de Geest. Dus eigenlijk Kerstmis, Witte Donderdag, Goede Vrijdag, Pasen en Pinksteren in één!

Ze is niet voor niets bron en hoogtepunt van heel het christelijk leven. Laten we dat blijde geloof blijven uitdragen, God dankend voor Zijn grote gaven!


Katholiek protest tegen heiligschennis door NCRV (2)

18 maart 2010

NCRV-directeur Coen Abbenhuis reageerde op maandag 15 maart met een e-mail op een Open Brief die eerder die dag namens de katholieke blog-community naar de NCRV was gestuurd om bezwaar te maken tegen heiligschennis in het tv-programma Man Bijt Hond. Abbenhuis’ antwoord is ook te vinden op de NCRV-site als officiële verklaring.

Dit antwoord is onzes inziens beneden alle peil en daarom gaat de het protest tegen deze actie van de NCRV door. De Open Brief met een actuele lijst van mensen die haar onderschrijven vindt u onder deze link.

Al bijna tweehonderd namen staan onder de brief. Onder hen een twintigtal katholieke priesters en diakens. Ook komt er veel steun uit protestantse hoek en heeft een volledige parochie zich achter de Open Brief geschaard. U kunt nog steeds uw steun betuigen!

De actie wordt vanaf nu aangetrokken door blogster Observatrix. Onder haar naam is er, in overleg met katholieke bloggers, een antwoord verstuurd naar de NCRV. Als bijlage bij dat antwoord is de Open Brief met een actuele lijst van ondertekenaars meegestuurd. Dit is ons antwoord:

Geachte heer Abbenhuis,

Hoewel het ons nog steeds onduidelijk is of u namens het NCRV-bestuur schreef of op persoonlijke titel, nemen wij de vrijheid om toch te reageren op uw e-mailbericht van 15 maart j.l. Uw antwoord stelt teleur in twee opzichten. Ten eerste omdat u in veel woorden weinig nieuws zegt en de excuses die door de redactie van het programma “Man Bijt Hond” nog wel waren gemaakt, niet eens herhaalt. Ten tweede omdat u in uw antwoord geen blijk geeft te hebben begrepen waar de kern van ons bezwaar ligt.

In uw antwoord verwijst u naar de ‘licht-satirische’ opzet van het programma “Man Bijt Hond”. Blogger Anton de Wit benadrukte dat hij geen man met lange tenen is en satire zeer kan waarderen. Dit zal voor de meeste ondertekenaars van de Open Brief gelden. Echter wat De Wit ook aantoont is dat de heiligschennis uit “Man Bijt Hond” met geen mogelijkheid satire kan worden genoemd. Zoals het op het blog van ondergetekende Erica Schruer treffend werd geformuleerd, luidde uw antwoord in feite: jammer dat u van heiligschennis de humor niet kunt inzien. Ook christenen doen regelmatig aan satire, maar in de vorm waarin de NCRV het goot was er geen sprake van christelijke, maar juist van anti-katholieke en daarmee dus ook anti-christelijke satire. Daarmee heeft u als omroep in feite uw identiteit geloochend.

U verwijst in uw brief ook naar het protest tegen de katholieke Kerk in de St. Jan in Den Bosch, dat georganiseerd was door het COC en de Gaykrant en werd gesteund door de PvdA en de SP. Dit was de aanleiding voor het “Man Bijt Hond”-item. Voor de Kerk was ook deze gebeurtenis méér dan pijnlijk. Ten eerste omdat er een eredienst werd verstoord en het risico van een moderne ‘beeldenstorm’ nadrukkelijk in de lucht hing. Ten tweede omdat niemand behalve de SGP het opnam voor de vrijheid van eredienst, terwijl het verstoren van religieuze bijeenkomsten bij wet verboden is, en de Kerk en de gelovigen daarin bescherming en respect mogen verwachten.

Voorts spreekt u uit dat de NCRV het doel heeft mensen recht te doen, ‘ongeacht hun seksuele geaardheid’. Dit wekt de suggestie van een zeker eenzijdig respect, waarvan godsdienst geen deel uitmaakt. Als het gaat om het afkeuren van het niet uitreiken van de Communie aan homoseksuelen acht de NCRV blijkbaar elk middel geoorloofd, tot de grootste schoffering en heiligschennis aan toe. Ons protest heeft daarentegen niets te maken met de seksuele geaardheid van Wagemakers, maar met de respectloze manier waarop hij in NCRV-zendtijd met de Hostie omsprong.

De belangrijkste constatering is dat uw brief inhoudelijk niet ingaat op de bezwaren die zijn geuit in de Open Brief, die inmiddels door 150 mensen en een katholieke parochie is onderschreven en ieder uur door meer mensen wordt onderschreven. Daarnaast regent het ook negatieve reacties op de website van “Man Bijt Hond”. Door de heiligschennis die in dat programma is gepleegd, af te doen als uitingen van ‘gelijkwaardigheid en verdraagzaamheid’, toont u aan dat de betekenis die u aan die twee begrippen geeft niets meer met de christelijke visie te maken heeft. Wij kunnen ons niet aan de indruk onttrekken dat de NCRV is opgegaan in de grote massa van seculiere omroepen.

Wij verzoeken u zeer dringend uw standpunt te heroverwegen en daarvan terug te komen. Recent bij een incident in Maleisie pleegden twee medewerkers van een islamitisch tijdschrift heiligschennis door de Hostie te ontvangen en vervolgens uit te spuwen. Daarover ontstond veel commotie. Zij boden uiteindelijk daarvoor hun verontschuldigingen aan met de volgende woorden: “Het is niet de bedoeling van Al Islam om de christelijke godsdienst te beledigen, noch om christelijke bedehuizen te ontheiligen”. Van een nominatum christelijke omroep als de NCRV zou tenminste hetzelfde mogen worden verwacht. In het onverhoopt geval u niet tot betere inzichten komt, zullen wij onze bezorgdheid ook op andere plaatsen aan de orde stellen.

Met vriendelijke groeten,

H.D.L.M. Schruer

Eventuele reacties of steunbetuigingen graag via het blog van Beautiful Blues.


‘Zelve’ over de Eucharistie

15 maart 2010

Collega-blogger ‘Zelve’ schreef onlangs over de betekenis die het Sacrament van de Eucharistie voor hem heeft. Zeer ontroerend … Daarom neem ik het hier – met zijn toestemming – integraal over:

“Het is het centrum van mijn bestaan, het meest dierbare wat ik heb, of beter gezegd: wat mij heeft. De Eucharistie, het Allerheiligst Sacrament, het Lichaam van Christus. Het is God op zijn allerkwetsbaarst, in de gedaante van een broos schijfje brood. Je kunt Hem oppakken, meenemen, breken en nuttigen.

De Eucharistie is de gemeenschap met Christus. Échte gemeenschap, fysieke gemeenschap. Het is écht voedsel voor de ziel, Brood uit de hemel. Als je de Hostie in je handen ziet liggen, kun je bijna niet geloven dat het Christus zélf is, die zich in je handen legt. Maar als je ter communie gaat, dan wéét je het: het ís Hem.

In elke Mis geschiedt het wonder, verborgen en toch zichtbaar. Zij die niet geloven, zullen het niet zien en hoeven het ook niet te zien. Hen gaat het niet aan wat er gebeurt. Maar zij die wel geloven, zullen vervuld van liefde elke keer vol vuur en devotie deelnemen aan het kloppend hart van het katholieke geloof.

Sloop alle kerkgebouwen, bespot alles wat katholiek is, vervolg elke gelovige en de Kerk zal blijven en alleen maar sterker worden. Want door lijden groeit men, wordt men sterk. Maar zou God het Sacrament van haar wegnemen, dan is de hele Kerk voorgoed verloren. Zonder Eucharistie geen Kerk, geen Liturgie, geen Schrift.

Ik wil en kan niet meer zonder Hem. Ook als ik maar weinig ervaar tijdens het ter communie gaan, weet ik dat Hij in mij is en ik in Hem. Niemand die mij dat afpakt. Hij is mijn Welbeminde, mijn grote Liefde, mijn Heer en mijn Alles. En juist in die kwetsbare gedaante van een stukje brood zegt Hij: wees niet bang, hier ben Ik.

Het Allerheiligst Sacrament is het antwoord op alle vragen, het licht in de wereld, het geheim van het leven, de genezing van het lijden, het hart van de liefde, het anker van de hoop, de reden van het geloof en de bron van alles wat goed is. Geprezen zij het Sacrament, dat al twintig eeuwen miljarden mensen voedt en mens maakt.”
(BRON)

Amen! :D


Katholiek protest tegen heiligschennis door NCRV

15 maart 2010

Vorige week deed ik een oproep aan katholieken om een nieuwe keuze te maken in het ontvangen van de Communie. Directe aanleiding daarvoor was een uitzending van het programma “Man Bijt Hond” op 1 maart j.l., waarin doelbewust de Eucharistie belachelijk werd gemaakt. Vandaag is over diezelfde kwestie een Open Brief naar het bestuur van de NCRV gestuurd:

Aan: het Algemeen Bestuur van de NCRV
Postbus 25000
1202 HB Hilversum

Amersfoort, 15 maart 2010

Betreft: Open Brief over heiligschennis in “Man Bijt Hond”

Geacht bestuur,

Op maandag 1 maart j.l. werd in het NCRV-programma “Man Bijt Hond” de columnist en theatermaker Mark Wagemakers gevolgd. Te zien was hoe hij bij wijze van statement in de Sint Janskathedraal in Den Bosch een Hostie ging “halen”. Hij nam deze vervolgens mee naar buiten om hem pas daar tot zich te nemen.

Op drie manieren is dit heiligschennis. Allereerst omdat “Man Bijt Hond” het Sacrament op deze manier tot podium maakte voor het maken van een persoonlijk statement tégen de Kerk. Ten tweede omdat de Hostie direct dient te worden genuttigd en absoluut niet mag worden meegenomen naar buiten.

Tot slot omdat “Man Bijt Hond” bewust lange tijd openhield of Wagemakers de Hostie ging opeten of weggooien. Duidelijk werd de suggestie gewekt dat het wel eens op dat laatste zou kunnen uitdraaien, doordat in de laatste momenten voordat Wagemakers de Hostie opat prominent in beeld een vuilnisbak te zien was, waar hij zich steeds naartoe draaide. Toen hij alsnog – onder kwetsende bewoordingen – de Hostie nuttigde, maakte hij het Sacrament en de Drie-eenheid belachelijk.

Het is voor katholieken kwetsend genoeg dat dit, onder het mom van de in Nederland verworven vrijheden, op deze manier op televisie is gekomen. Dat het ook nog eens gedaan wordt door een christelijke omroep die zich beroept op een 85 jaar oude traditie van “respect”, ervaren wij als ronduit verbijsterend en bijzonder pijnlijk.

Enkele katholieken hebben inmiddels hun beklag gedaan en kregen daarop allemaal hetzelfde “standaardantwoord”, dat ver beneden de maat was:

Geachte …,

Bedankt voor u mail.

Het is nooit onze bedoeling geweest om mensen hiermee te kwetsen, sorry hier voor.

Wij hopen dat u met veel plezier naar ons programma kan blijven kijken.

Met vriendelijke groet,

Redactie
NCRV
Man bijt hond

Christus Zelf is in de Heilige Eucharistie aanwezig, waarin Hij Zich aan ons meedeelt. Dat is de kern van het katholieke geloof. Door er zo mee om te gaan, heeft u veel katholieken in het diepst van hun geloof gekwetst. Bovenstaande routinemail doet degenen die aan deze pijn uiting hebben gegeven geen recht. Een publiekelijk en inhoudelijk excuus van de NCRV is onzes inziens op zijn plaats. Op deze manier kan de NCRV de band met het gelovig katholieke deel van Nederland weer enigszins herstellen en doet zij tevens haar reputatie als christelijke omroep eer aan. Wij vragen u dan ook om deze publieke actie ook publiekelijk recht te zetten.

Met vriendelijke groeten,

R.T. van Mulligen
Parochie HH Michael en Clemens
G. Wilkens, priester
F. As, priester
H.J.P.T. Broers, priester
Ch. van Buijtenen, priester
J. Goris, priester
W.J.J. Grondhuis, priester
R.J.M. Kerssemakers, pastoor-deken
K. Loodts, priester
C. Mennen, priester
Pater J. Nielen mhm
M. Peeters, priester
G. van Rossem, priester
H.C.W. Schilder, priester
C. Stam, priester
G.M.J. van der Vegt, priester

W. Veth, priester
A. van Aarle, diaken
J. Grubben, diaken
A.B.M. van Kempen, diaken
I.W.G. Molenaar, diaken
Broeder Hugo, heremiet
S. Volkers, seminarist
Alina Bonen ofs
Fieke, postulante in de Carmel D.C.J.
J. Ackermans
Angela ___
R. Bangma
G.E. van Beek
J. van Beek
A. van Berkel
A.J.M. van Berkel
A.M.C. van Berkel
F.S. Blaauw
J.J. Boekee
H. de Boer
M. Boerma
R. Bol
A. Bonen
B.S. Bosma
E. Bötticher

L. Brans
J. Brouwers
M. Buurman
W. Cromwijk
S. Dankers
O. Dhaene
J. Dhaene
B. van Dijck
M.E.A. Dommeck – Kuyt
M. Donders
G. Drijfhout
M.B.A. van Elswijk
F. Erkens
J. Erkens
Y. Fehr
L. Feskens
J. Flierman
J. Friederichs
P. Frissen
J.H. de Geest
J. van Gool
E. van Goor
J. van Gorp
T. de Groene
L. de Groene
E. de Groot
N. de Groot
W. de Groot
G.E. Hageman
N.J. Hageman
F. van der Have
W.M.C. Heemskerk
M. Hendriks
M.V. van Heusden
J. van den Heuvel
G. Holterman
P.M.A. Hoofs
P.H.W. Huiting
J.H.P. van Iperen
M. van Iperen
A.J.M. Janssen
H.A.M. Janssen – Rombouts
F.J. de Jong
J.C.M. de Jong
H. Kaptijn – Verzijlbergh
Kees ____
M.J. van Kleef
H. Knabben
A. Koole – Bart
N. Kuipers
R. Kuipers
P. Kuis
D. Lagarde
R. Lagarde
S. Leferink op Reinink
T. Letsch
D.P.J. van Lith – Woestenberg
R.B. Lok
J. Lont
J.M.E. Lont
R. Marks
F. van der Meer
F. Meijneke
F.E. Mélotte
D. Milis
T.J.M. Mom
M. Nagtegaal
J. Nederlof – Erens
C. Nelson
H. Nolden
A. Nolden
N. Nolden
J. Nolden
R. Nolden
C. Nolden
L. Nolden
M. Nolden
L. Nolden
A. van Norde
P. Offermans
D.P.J. Oostveen
J.P. Oostveen
J.J. van Peperstraten
M. Pijnenburg
M. Polkowski
M.B. Pronk
E.M. Raats
J. Rademaker
L.C.C. Reuser
A.F.M. Scheerboom
C. Scholten
H.D.L.M. Schruer
L. Schruer
P.M. Schruer – Zoetmulder
M. Semere
E.M. Slegers
T. Spee – van Heijster
I. Spijker
N. Stienstra
A. Spijker-Huiges
J. Strengholt
M.I.M. Terlaak
G. Tomicic
Toon ___
G.A. van der Toorn – Piebenga
J. Trum
W.L. Tuyl
S. Uiterwijk
J. van der Valk
A. Valstar
G.J.M. Vehof
A. Verboord
P. Verhoeven
J.G. Verhoeven – den Uijl
J. Vermeulen
S. Verschuur
W. Verswijveren
M. Viehoff
L. Vloedbeld
E.H.J. Vossenberg
M. de Vries
M. de Vries
M.J. Webster
W.J.M. Webster – van Gool
R. Weerdenburg
H. Westerveld
J.P. Winkels
A.J.A. de Wit
M. de Witt
M. Wolterink
F. Wouters
E. Wouterse
H.K.M.G. van Zandwijk – Bruin
P. van Zoest

Afschriften van deze brief zijn verstuurd naar:
- mgr. Hurkmans (bisschop van Den Bosch)
Katholiek Nieuwsblad
Catholica
Tertio
Nederlands Dagblad
Reformatorisch Dagblad

Tevens gepubliceerd op:
http://antondewit.wordpress.com
http://beautifulblues.wordpress.com
http://clavesregni.wordpress.com
http://dagboekvaneenzelve.web-log.nl
http://davidoostveen.blogspot.com
http://heiligrkboontje.hyves.nl/blog/
http://ikloopdoor.blogspot.com
http://janbrouwers.blogspot.com

http://ingridairam.livejournal.nl
http://incaelo.wordpress.com
http://laatstedag.wordpress.com
http://rkgelovig.web-log.nl
http://schoppenkoning.blogspot.com
http://theodoricus.blogspot.com
http://www.catholica.nl
http://www.kattekliek.nl
http://www.observatrix.nl


Oproep voor een nieuwe keuze – toelichting

9 maart 2010

N.a.v. mijn eerdere oproep om in het vervolg knielend de Communie op de tong te ontvangen.

Diverse reacties per email hebben mij doen inzien, dat mijn woordkeuze ‘protest’ nogal ongelukkig viel. Dat is jammer, want het wezenlijke van mijn boodschap sneeuwt erdoor onder. Ik heb het nu aangepast, naar ‘nieuwe keuze’. Een positieve insteek en iets wat op zichzelf staat. En hier volgt een nadere toelichting over mijn oproep.

Geen statement om het statement
Ik licht er nu één reactie uit, maar ze hadden allemaal deze strekking: “Is dit, hoe mooi het ook lijkt, uiteindelijk niet gewoon hetzelfde? Ook op deze manier gebruik je de Communie om een statement te maken. Een positief statement maar nog steeds een statement.

Ja, dat klopt, en dat is ook het ongelukkige geweest aan mijn oproep tot protest. Wat de hoofdzaak is, of zou moeten zijn, is ieders persoonlijk geloofsleven en de eerbied voor het Allerheiligste. Ik heb er geen twijfel over dat bij het grootste deel van de lezers van mijn blog die eerbied er gewoon is, ongeacht hoe men de Communie ontvangt. Een statement om het statement past daar absoluut niet bij. Ik betreur het dan ook ten zeerste dat dat zo is overkomen bij minstens een deel van mijn blogbezoekers.

Diepere reden
De aanleiding voor mijn (definitieve) overstap van hand- naar tongcommunie, zijn de protesten omtrent de Communie geweest. Echter, de uiteindelijke reden dat ik het nu ga doen en blijf doen, zit veel dieper.

Ik aanbid de Heer in het Sacrament en heb al vaak meegemaakt, dat ik het liefst voor Hem zou neerknielen of plat op mijn gezicht gaan liggen. Maar dat kan nu eenmaal niet altijd zonder op te vallen; en er zijn ook momenten en plaatsen waar dat geheel ongepast zou zijn (en dan doe ik het dus zeker niet).

In het begin van mijn gelovige leven ben ik gaan knielen voor het tabernakel. Ook daar had ik een ongemakkelijk gevoel over, omdat niemand in mijn omgeving het deed. Toch ben ik blij dat ik doorgezet heb; nu voel ik me ermee op mijn gemak en het heeft me gesterkt in mijn Eucharistisch geloof. Van de tongcommunie verwacht ik niets anders, zeker vanwege de vrede die afgelopen zondag over me kwam na mijn aanvankelijk ongemakkelijke gevoel erover.

Waarom dan toch deze oproep?
Goed, dat zijn mijn persoonlijke overwegingen. Maar waarom heb ik deze oproep gedaan aan anderen om dit ook zo te gaan doen? De huidige situatie in de Nederlandse Kerkprovincie is verre van ideaal. Door slechte catechese gecombineerd met een liturgie waaruit veel sacrale elementen zijn verdwenen, is het Eucharistisch geloof bij veel (regelmatige of incidentele) kerkgangers verzwakt of zelfs helemaal verdwenen. In zo’n klimaat is het ook voor orthodox-gelovige katholieken, onder wie naar ik aanneem de meeste van mijn lezers vallen, erg moeilijk om gesterkt te worden in hun geloof m.b.t. het Allerheiligste.

Nu er zulke excessen rond de Communie zijn, die uit de hiervoor beschreven ongunstige situatie zijn voortgevloeid, is het een goede tijd om een nieuwe keuze te maken. Een keuze die voor je eigen geloofsleven positief kan uitpakken, en die – als hij voldoende breed gedragen wordt – voor de hele Kerkprovincie vrucht kan dragen.

Het woord ‘protest’ is duidelijk geen juiste woordkeuze, waarvoor mijn excuses. ‘Een nieuwe keuze’ lijkt mij een betere woordkeuze. Maar suggesties voor iets anders zijn welkom!

Eer en aanbidding
Wellicht ten overvloede: de handcommunie is voor mij géén teken van oneerbiedigheid. Maar de manier waarop er in onze contreien mee omgegaan wordt, is niet goed en dat is de aanleiding om nu iets nieuws te beginnen.

Hopelijk is hiermee duidelijk geworden, dat ik de Communie zeker niet wil aangrijpen als een platform om mensen te veroordelen en te laten zien ‘hoe het wel eens even beter kan’. Mijn insteek is enkel: de Eucharistische Heer alle eer en aanbidding geven die Hem toekomen. Ook als dat op momenten wat ongemakkelijk voelt, omdat de manier waarop je dat doet eveneens voor de omgeving nieuw en onbekend is.

Eventuele reacties graag in de oorspronkelijke blogpost.


Oproep voor een nieuwe keuze

9 maart 2010

Mijn aanvankelijke woordkeuze ‘eerbiedig protest’ was erg ongelukkig. Meerdere lezers hebben me hierop gewezen, waarvoor dank. Zie ook deze toelichting.

De Communie werd enkele weken terug inzet van protestacties tijdens de Mis. Dat was al erg genoeg. Maar absoluut dieptepunt wat mij betreft is de Man bijt Hond-aflevering van 1 maart j.l. Daarin heeft een (naam)katholieke homo de Communie mee naar buiten genomen en pas daar genuttigd (de vraag was nog even of hij hem ging opeten of weggooien …). Dit kwam op TV, maar het is ongetwijfeld niet de eerste heiligschennis en ook niet de laatste.

Niet geschikt
Dit is een exces, zeker. Maar vraag eens aan een willekeurig priester of diaken wat zijn ervaringen zijn met het uitreiken van de Communie. Hij zal kunnen bevestigen dat zoveel mensen totaal onverschillig omgaan met het Allerheiligste. Met de handen in de zakken in de communierij staan. En dan volgen de raarste antwoorden op “Lichaam van Christus”, zoals bijv: “Bedankt!”. Als er überhaupt iets gezegd wordt. Want veel mensen zwijgen gewoon – in plaats van met een simpel, maar krachtig “Amen” het katholieke geloof m.b.t. de Eucharistie te belijden.

De handcommunie kan zeker eerbiedig zijn, als degene die de Hostie ontvangt, ook weet wat en Wie het is. Daar ontbreekt het hier al te vaak aan. Blijkbaar is de handcommunie niet geschikt voor de situatie in ons land en kunnen we wellicht beter teruggaan naar de tongcommunie. Die is overigens altijd toegestaan geweest, maar niet iedereen is zich daarvan bewust. Natuurlijk is de tongcommunie ook geen garantie voor eerbied en Eucharistisch geloof, maar het zet de mensen wel aan het denken. Het zal de grens om onwaardig te Communie te gaan, verhogen. Als het je niets zegt, zul je niet zo snel aan dat soort ‘poespas’ mee willen doen.

Nieuwe keuze
Mijn voorstel is daarom om een nieuwe keuze in het ontvangen van de Communie te maken, voor onbepaald tijd. Een oproep tot terugkeer van eerbied voor het Allerheiligste en voor het afschaffen van de handcommunie in de Nederlandse Kerkprovincie en het terugbrengen van de tongcommunie en de communiebanken.

Namelijk zo: door voortaan de Communie op de tong te vragen, en als het fysiek mogelijk is hierbij te knielen.

Waarom knielend, zonder communiebank? Allereerst een praktische reden. In heel weinig parochies gaan er überhaupt mensen op de tong te Communie en waar het gebeurt, is dat meestal staande. Het is erg onhandig om bij iemand die staat de Hostie op de tong te leggen, tenzij de communicant een stuk kleiner is dan degene die de Communie uitreikt. Verder is het direct duidelijk als je knielt, dat je de Werkelijke Tegenwoordigheid erkent en de Heer in het Sacrament aanbidt.

Weer zichtbaar
Wellicht dat mensen je er na de Mis vragen over stellen, maar dan kun je ook gelijk uitleggen waarom je het zo doet. Het is een geloofsbelijdenis met je lichaam, die op momenten zal schuren en schaven, maar daardoor ook de kans geeft om vorm te geven aan iets nieuws, iets beters.

Dit zal natuurlijk niet voldoende zijn om ook daadwerkelijk de handcommunie afgeschaft te krijgen in de Nederlandse Kerkprovincie. Daarvoor zal meer draagvlak nodig zijn, o.a. van de bisschoppen. Of er moet een algemeen besluit uit Rome komen (waarbij het doorvoeren in Nederland alsnog de nodige voeten in de aarde zal hebben). Maar als genoeg mensen dit zo gaan doen, wordt de (mogelijkheid tot) tongcommunie weer zichtbaar in de Nederlandse Kerk. En dat alleen al is winst!

Alle begin is moeilijk
Ik ben er eergisteren mee begonnen, in mijn eigen parochiekerk. Alle begin is moeilijk. Maar het was goed, alhoewel ik me aanvankelijk wat ongemakkelijk voelde (op de eerste rijen zaten een heleboel mensen die bepaald niet wekelijks in de kerk komen, want er was een presentatieviering van vormelingen). Het was een tijd geleden dat ik zo’n vrede en rust over me heen voelde komen tijdens het nabidden. Dat geeft me de kracht en de moed om hiermee door te gaan.

Eerlijk gezegd zal het me niet altijd even makkelijk vallen, omdat ik in veel verschillende parochies kom en in bijna geen enkele waar een breed gedragen geloof in de Werkelijke Tegenwoordigheid is. Wellicht dat me de Hostie zelfs wel eens geweigerd zal worden door een priester of diaken die ertegen is. Dat ongemak neem ik dan maar voor lief (al zal in zo’n geval, als diegene ook na een expliciet verzoek van mijn kant blijft weigeren, de diocesane bisschop wel ingelicht worden).

Hopelijk zijn er veel katholieken die mee willen doen! :) Ook als je op zich niet tegen handcommunie bent, maar wel tegen misbruiken die ermee gepaard gaan (dat is natuurlijk ook mijn allereerste insteek). Overigens is het (ook) zeer aan te raden om – indien mogelijk in bijzijn van het Allerheiligste – de litanie tot eerherstel te bidden.


Hoe de zonde uit Nederland verdween (en er zeer plaatselijk weer terugkeerde)

4 maart 2010

De laatste weken is ‘Reuselgate’, oftewel de ‘Hostie-rel’, een hot item in zowel orthodox-katholieke als homoseksuele kringen. De aanleiding was, dat de prins-carnaval uit Reusel enkele weken geleden tijdens een carnavals-Mis de Hostie niet mocht ontvangen, omdat hij samenwoont met een man. Zie de berichten op o.a. de blogs van Beautiful Blues, Catholica, Observatrix en Schoppenkoning. Een algemene bespreking van het thema zou hieraan weinig toevoegen; daarom probeer ik het vooral vanuit mijn persoonlijke, katteklieke perspectief te benaderen.

Verbaasd en verheugd
De Reuselse prins-carnaval mocht voorheen altijd ter Communie. En hij was gedoopt, had zijn Eerste Communie gedaan en was gevormd, dan is het toch goed? De pastoor had in enkele gesprekken voor aanvang van de Mis uitgelegd, dat hij niet in overeenstemming met de katholieke moraal leefde. Tja … dan maar niet ter Communie, al snapte hij eigenlijk niet wat nou ineens het probleem was. Maar anderen vonden het belachelijk, gingen ermee aan de haal en ziedaar, een rel was geboren.

Aanvankelijk was ik vooral verbaasd en verheugd, die twee. Verbaasd omdat men in de media net deed of het standpunt van de katholieke Kerk niet duidelijk was. Maar de paus komt toch dikwijls zat in het nieuws over condooms, homoseksualiteit, seks voor het huwelijk, enz.? What’s new. En verheugd, omdat er eindelijk perk en paal gesteld werd aan de vanzelfsprekendheid en het gemak waarmee de Nederlandse katholiek ter Communie gaat. Net alsof er iets vanzelfsprekends is aan het mogen ontvangen van de Heer in het Sacrament. Nu zou eindelijk duidelijk gemaakt gaan worden door de bisschoppen waar het in de Eucharistie echt om gaat.

Naïef
Tja, wist ik veel … OK, het was naïef, dat zie ik nu ook wel in. Maar wat duidelijkheid had moeten geven, heeft alleen de onduidelijkheid nog maar vergroot.

Eerst was daar de protestactie tijdens de Mis afgelopen zondag. Ik was geschokt over het verloop. Ja, dat de Communie niet werd uitgedeeld, vond ik goed. Alles om te voorkómen dat het Lichaam van Christus ontheiligd zou worden. De daar aanwezige gelovige homo’s niet te na gesproken: ik denk dat het merendeel van de demonstranten toch vooral op een relletje uit was, en zelf eigenlijk niets met de Kerk had. GayKrant-voorzitter Henk Krol heeft later ook gezegd dat de “geest uit de fles was” en hij en het COC het niet meer in de hand hadden.

En dan de reactie van het bisdom. Of liever gezegd: van de kathedrale parochie. Want was de bisschop eerst nog in beeld (vrijdag j.l. in een gesprek met de homobelangenorganisaties), nu mochten het kerkbestuur (?) en de plebaan het opknappen. Uit het gesprek deze week volgde, dat de Communie toch uitgereikt zal worden en dat men het al dan niet ontvangen hiervan aan ieders eigen geweten over zal laten. De media en de homowereld zien dit als een knieval van de katholieke Kerk en een overwinning voor de demonstranten in de Sint Janskathedraal.

Verschillende talen
Schoppenkoning maakt een treffende vergelijking met rekenen op de basisschool. Ik bedacht eerder deze week de eveneens wat ‘schoolse’ vergelijking over talenkennis.

Er worden verschillende talen gesproken, die van de Kerk en die van de wereld. Laten we zeggen: Latijn en Nederlands. De Kerk heeft jarenlang Nederlands gesproken tegen homo’s en ook tegen welke andere katholiek dan ook die zich nauwelijks in de kerk vertoonde, ongehuwd samenwoonde, hertrouwde na scheiding enz. Weliswaar een Nederlands met af en toe nogal een Italiaans accent, maar toch verstaanbaar – de taal van de wereld. En nu ineens een overstap naar het Latijn! Geen hond die dat verstaat, en wat men ervan dénkt te verstaan is zo tegen het zere been, dat men enorm boos wordt.

Volgens mij had de Kerk beter Latijn kunnen blijven spreken én haar leden een degelijke kennis van het Latijn bijbrengen, zodat ze het ook nu nog hadden kunnen verstaan. Maar ja … da’s een beetje laat nu. Zie nu nog maar eens mensen warm te krijgen voor Latijnse les. Zelfs cursussen voor een moderne Romaanse taal (zoals bijvoorbeeld de Alpha-cursus) bereiken maar een zeer beperkt aantal mensen.

Welke schuld?
Vanzelfsprekend gaat dit niet echt over talenkennis. De liturgische taal Latijn is ook te begrijpen uit een missaal met vertaling ernaast. Daar hoef je geen Latijnse les voor te volgen (en ik voer ook helemaal geen pleidooi om het Nederlands als liturgische taal af te schaffen). Maar het gaat over de catechese van ‘alles mag, de schuld en de zonde zijn afgeschaft en de biecht (dus) ook’, die tientallen jaren lang is gegeven. Een catechese van lik me vestje. Het is die ‘taal’ die ik als kind ook heb leren spreken.

Toen ik vijf jaar geleden in God was gaan geloven, en mijn interesse in de katholieke Kerk opkwam, ging ik wel eens naar een doordeweekse Mis. Daar hadden ze geen boekje, alles moest uit het hoofd. Ik kende nog wel wat teksten van vroeger, maar wilde het beter leren. Dus ik heb de opbouw van de Mis opgezocht, uitgeprint en meegenomen. Ik kon alles meedoen, behalve één ding: die schuldbelijdenis!

Ik belijd voor de almachtige God,
en voor u allen,
dat ik gezondigd heb
in woord en gedachte,
in doen en laten,
door mijn schuld, door mijn schuld,
door mijn grote schuld.
Daarom smeek ik de heilige Maria,
altijd maagd,
alle engelen en heiligen,
en u, broeders en zusters,
voor mij te bidden tot de Heer, onze God.

Hoezo,’door mijn grote schuld’?! Ik vond dat een belediging; ik deed heus wel dingen fout, maar toch niet expres? Daar kon ik toch niets aan doen?

Een verhelderend gesprek
Via internet had ik daar toen een gesprek over. Dat verliep zo:

ik:
“Ik vind de schuldbelijdenis getuigen van een zeer negatief mensbeeld – een mensbeeld waarvan ik niet geloof dat het waar is. Alles tot het ‘door mijn schuld ..’ onderschrijf ik. Ik zondig nu eenmaal ook op die manieren. En hoe vaak ik ook naar de kerk ga; er is altijd wel weer iets om vergeving voor te vragen. Maar ik vind niet dat dat ‘door mijn schuld, door mijn schuld, door mijn grote schuld’ komt. We zijn geschapen naar Gods evenbeeld en het lijkt zo net of er niks goeds meer is overgebleven daarvan.”

hij:
“Waardoor komt het dan?
En over die laatste zin: als dat zo lijkt, dan heeft dat alles te maken met jouw niet-verstaan van de Kerk, want dit is volstrekt onkatholiek, wat je de Kerk nu toedicht.”

ik:
“Ik geloof .. dat ik het een beetje begin te begrijpen. Als ik ‘verantwoordelijkheid’ i.p.v. ‘schuld’ lees, zie ik de waarheid staan. Probleem met het woord ‘schuld’ voor mij is, dat ik er een algehele slechtheid in lees, net of de mens tot niets goed in staat is. En ik weet uit ervaring, dat ik en ook anderen tot goede dingen in staat zijn. Volgens jou is dat ook wat de Kerk leert. Waarom komen ze dan toch met zo’n verrot woord op de proppen en noemen ze het beestje niet gewoon bij zijn naam (verantwoordelijkheid)? Waarom dan die verschrikkelijke schuldinductie?”

hij:
“Over die algehele slechtheid: die regel heb ik wel eens gelezen geloof ik. In de belijdenisgeschriften van de gereformeerde kerk, als ik me niet vergis. Maar wat het ook is, dat is niet katholiek. En over schuld/verantwoordelijkheid: Als mensen de woorden van de waarheid niet meer verstaan, kan je de woorden aanpassen. Je kan mensen ook opnieuw leren de woorden te verstaan.
En schuldinductie? Omdat die niet verschrikkelijk is. Wat belijd ik nu werkelijk?
Ik heb gezondigd – lijkt me evident. Als dat niet zo is, kan je beter zwijgen in dat deel, maar de meeste mensen zondigen wat af. Door mijn schuld – kortom, ik zeg nadrukkelijk: Heer, ik heb Uw hulp en vergeving nodig. Ik wil niet weglopen voor wat IK gedaan of nagelaten heb. Als ik gezondigd heb, dan was dat onder bewustzijn van mijn zonde (anders was het ook geen zonde!!!) en dus draag ik de schuld zelf. Je schijnt te vergeten dat iets pas zonde kan zijn als ik schuld heb. Zonder schuld is er geen zonde. Jij draait het om, lijkt het, alsof de zonde er hoe dan ook is, en je daar vervolgens schuld voor moet dragen. Maar zo is het niet. Het is de schuld die voorwaardelijk is voor de zonde.”

ik:
“Nee, die schuld is inderdaad niet verschrikkelijk. Ik was in de war met de schuldinductie die door ménsen wordt gedaan, door a.h.w. hun eigen zondigheid af te wentelen op de ander. Zo van ‘Jij bent er de oorzaak van dat ik mij rot voel, dus ga je schamen, je bent slecht!’. Maar daar gaat dit verhaal niet over. Ik kan me helemaal vinden in wat je zegt. Gisterenavond heb ik dan ook voor het eerst in mijn leven de katholieke schuldbelijdenis gedaan!”

Oh gelukkige schuld!
Toen dit kwintje eenmaal was gevallen, kon ik verder. Verder met leren over de mij inmiddels steeds dierbaarder wordende katholieke Kerk. En verder met het beseffen hoe groot Gods genade voor mij, in al mijn onhandigheid en – ja – schuldigheid en zondigheid was. Daarbij kwam ook de biecht in zicht, en die is vervolgens nooit meer uit zicht verdwenen. Ik loop de deur van de pastorie niet plat (een biechtstoel en vaste tijdstippen om te biechten hebben we hier sowieso niet). Maar inmiddels heb ik de biecht wel leren kennen als hét sacrament bij uitstek waarin God Zijn genade keer op keer toont. De Communie is voor mij geen vanzelfsprekendheid meer: als ik mijzelf niet in de juiste staat acht, ga ik niet en maak ik eerst een afspraak om te biechten.

Ik heb blijkbaar in de tussentijd een aardig mondje Latijn geleerd … De schuld en zonde zijn bij mij teruggekeerd, maar ze drukken me niet terneer. Ze geven me juist hoop en een vertrouwvol zicht op een mooie toekomst. “O felix culpa quae talem et tantum meruit habere Redemptorem,” zo klinkt het in de Paaswake. “Oh gelukkige schuld, die een dergelijke en zo grote Verlosser verdiend heeft!”.

Laten we de Heer bidden dat Hij door Zijn Kerk de waarheid over die gelukkige schuld openbaart aan allen, ongeacht hun seksuele geaardheid, die het zo hard nodig hebben.

Blogposts over verwante thema’s:
- Pijn aan de Kerk
- Het evenwicht tussen regels en geweten
- Uit de kast
- Rekkelijken en preciezen
- Melaatsheid en de biecht


Pijn aan de Kerk

1 maart 2010

Veel Nederlanders en Belgen van 45 jaar of ouder hebben een zeer streng-katholieke opvoeding gehad. Die is lang niet bij iedereen goed gevallen. Velen zijn afgeknapt op de Kerk en hebben haar prompt verlaten toen de jaren zestig aanbraken. Of ze zijn op latere leeftijd op meer geleidelijke wijze van haar weggeraakt. Anderen zijn trouwe kerkgangers gebleven, maar zijn blij dat de Kerk met haar tijd is meegegaan. Niet meer zo streng, geen priester meer met ‘de rug naar het volk’ (vaak helemaal geen priester meer, want pastoraal werkers kunnen zeker zo goed voorgaan) en Nederlandstalige liedjes met vage, onschuldige en ongevaarlijke teksten.

Generaties
Als de uitdrukking “pijn aan de Kerk“ valt, dan is dat meestal door of over mensen uit deze generaties. Hun kindertijd is verpest of op zijn minst flink bemoeilijkt door de Kerk en haar bedienaren. Ik kan me daar ook wel iets bij voorstellen. Als kind verplicht dagelijks naar de Mis, de catechismus in je kop stampen en biechten terwijl je niet wist wat je misdaan had (dan maar iets verzinnen over een gestolen snoepje). Dat gaat je niet in de koude kleren zitten, vooral als er in je omgeving meer vorm dan werkelijk geloof achter zat. En als je dan ook nog eens de pech had bij strenge nonnen of paters op school te zitten … Dan waren de rapen natuurlijk helemaal gaar.

Zelf kom ik uit een jongere generatie. Weliswaar ben ik wekelijks naar de Mis geweest als kind. Maar de priester had zich al naar het volk gekeerd, er werd Huub Oosterhuis gezongen en de biecht was ‘afgeschaft’. Behalve dat ene uurtje op zondagochtend speelde het geloof geen rol van betekenis. Dan kun je er ook geen pijn aan hebben, natuurlijk. Wat dat betreft, ben ik in het voordeel in vergelijking met oudere katholieken. Ik heb op latere leeftijd in alle vrijheid zelf voor het geloof kunnen kiezen. Nu geloof ik minstens zo orthodox als wat toen aan de schoolkinderen werd voorgehouden. Maar het verschil is, dat het uit eigen overtuiging is – niet zozeer dankzij, maar eerder ondanks mijn omgeving.

Centrum van mijn geloof
Betekent dit dat ik geen pijn aan de Kerk heb? Integendeel! Ze is alleen van een heel andere soort dan de pijn waar de meeste oudere (al dan niet ex-)katholieken het over hebben.

Het centrum van mijn geloof is de werkelijke Tegenwoordigheid van Jezus Christus in het sacrament van de Eucharistie. Daarin is de gehele heilsgeschiedenis vertegenwoordigd en a.h.w. gecondenseerd. De menswording van Jezus, Zijn zelfgave bij het Laatste Avondmaal (“Dit is Mijn Lichaam … Dit is Mijn Bloed”) en aan het kruis, en Zijn opstanding uit de dood. De Mis stelt dat alles tegenwoordig. Dat is het wonderbaarlijke aan het katholieke geloof. De God van hemel en aarde, die Zichzelf aan ons overlevert. En niet alleen 2000 jaar geleden op Golgotha, maar nog elke dag en op elke plaats waar de Mis gelezen wordt en waar de geconsacreerde Hostie bewaard wordt. Dáárom ben ik katholiek.

Mijn pijn aan de Kerk heeft dan ook vrijwel altijd iets te maken met de Eucharistie. Of beter gezegd: met hoe mensen ermee omgaan. Op zoveel plaatsen is de Heilige Mis verworden tot een gezellig samenzijn rond brood en wijn, een symbolische maaltijd. Pastoraal werkers stellen zich boven de priester in hun parochie, omdat zij menen evenveel recht hebben om ‘voor te gaan’. Iedereen gaat uit gewoonte ter Communie, zonder zichzelf te onderzoeken (vgl. 1 Kor. 17:28). Parochianen weten niet meer wat de sacramenten betekenen, en zien geen verschil tussen een Eucharistieviering en Woord- en Communieviering. De purificatie – het op eerbiedige wijze reinigen van het liturgisch vaatwerk en het nuttigen van stukjes Hostie en druppeltje van het Bloed die zijn overgebleven – wordt ook lang niet overal nog serieus genomen. De Heer Zelf die verdwijnt in de vuilnisbak of het afwaswater … Auw! :(

Nog erger
Maar het kan altijd nog erger. De Eucharistie, waarin God Zich even weerloos in onze handen overlevert zoals op Golgotha, kan misbruikt worden voor (klein)menselijke doeleinden. Gisteren in de Bossche kathedraal zijn homo’s en sympatiserende hetero’s de Communie komen opeisen, nadat de pastoor van Reusel die enkele weken geleden had geweigerd aan een praktiserend homoseksuele prins-carnaval. Nu werd er aan niemand de Hostie uitgereikt, om die niet de inzet van een demonstratie te laten worden.

Wie wil zien en horen hoe dat eraan toe ging, kan terecht bij dit videoverslag (waarschuwing: deze beelden kunnen als schokkend ervaren worden). Tijdens de preek verlieten groepen demonstranten met veel kabaal – zelfs onder gevloek – de kerk. Maar wat nog wel het ergste was, volgde later: honend applaus terwijl de plebaan de Hostie nuttigde. Als de Heer nog in Zijn graf had gelegen, had Hij Zich erin omgedraaid.

Mede-lijden
Het gaat hier niet over of praktiserende homo’s nu wel of niet de Communie mogen ontvangen (dit blog is ook niet de aangewezen plaats om daarover te discussiëren en eventuele reacties daarover worden verwijderd). Het gaat me over de manier waarop de wereld de Kerk binnenkomt en daar alles wat heilig is, met voeten meent te mogen treden. De Communie is niet iets wat je kunt opeisen; het is het Allerheiligste. Als dat inzet wordt van een meningsverschil, leidt dat tot godslasterlijke toestanden … En ja, dat doet me verschrikkelijk veel pijn.

Mijn eerste reactie was: tegendemonstreren! Met de weinige orthodox-gelovige katholieken die Nederland nog telt, a.s. zondag naar de kathedraal in Den Bosch. Daar de Mis meevieren op een waardige manier – zo goed en zo kwaad als dat in zulke omstandigheden kan – en daarna (buiten de kerk) de media en de demonstranten te woord staan. Maar ja … wat dan? Het zou een hart onder de riem zijn voor de pastoor in Reusel en de plebaan in Den Bosch, dat zeker. Maar tegelijkertijd vergroot het alleen nog maar de tegenstellingen. En daar is niemand mee geholpen. Noch de clerus, noch gelovige homo’s die niet snappen waarom ze nu ineens de Communie niet meer mogen ontvangen.

Ik ga niet naar Den Bosch. In de plaats daarvan accepteer ik de pijn die ik lijd aan de Kerk. Een vorm van mede-lijden met Jezus als Hij beledigd wordt. Dat past beter, zeker in de Veertigdagentijd. Maar ja … mijn draagvermogen is klein, en zo ook mijn geduld. Ik hoop dat er meer mensen mee willen lijden en het in gebed aan de Allerhoogste opdragen.

Nada te turbe,
nada te espante.
Quien a Dios tiene,
nada le falta.
Nada te turbe,
nada te espante.
Solo Dios basta.

Laat niets je verontrusten,
niets je beangstigen.
Voor wie God heeft,
ontbreekt er niets.
Laat niets je verontrusten,
niets je beangstigen.
God alleen is genoeg.


Volg

Ontvang elk nieuw bericht direct in je inbox.

Doe mee met 29 andere volgers