Vandaag het begin van de serie Katteklieke antwoorden. Als eerste: het vagevuur, iets waar vele christenen – protestanten én katholieken – slechts een vaag begrip van hebben.
Dit is het eerste deel van drie posts over dit onderwerp.
Louteringsplaats
Het vagevuur – in het Latijn purgatorium (louterings- of reinigingsplaats) geheten – is een staat waarin de zielen van overledenen, die in Christus zijn gestorven maar die niet volledig zonder zonden waren, gelouterd worden. Hun zonden zijn hun dus vergeven; dat is met het ene, volledige offer van Jezus gebeurd. Maar net zoals een lichamelijke verwonding tot een litteken kan leiden, leidt een zonde a.h.w. tot een litteken in de ziel. Je kunt het ook vergelijken met dat je enorme ruzie met iemand gehad hebt en dat bijgelegd: jullie zijn weer vrienden, maar het is vaak wel een kwestie van ‘vergeven, niet vergeten’. Omdat God Zelf volkomen zondeloos en perfect is, kun je Hem ook alleen maar tegemoet treden (i.e. naar de hemel gaan) als je zelf geen teken van de zonde meer draagt. De volkomen reiniging daarvan gebeurt in het vagevuur. Iemand die in het vagevuur is, gaat uiteindelijk altijd naar de hemel. Iemand die naar de hel gaat, gaat niet eerst naar het vagevuur. Dat zou even zinloos zijn als een operatie voor iemand die al overleden is.
Bidden voor zielen in het vagevuur
Het is mogelijk om te bidden voor mensen die in het vagevuur zijn, opdat hun loutering bespoedigd wordt en ze sneller voor eeuwig bij God zullen zijn. De band van broeders en zusters in Christus gaat over de dood heen – en daarom kun je ook tot God bidden voor mensen die naar hun lichaam dood zijn, maar in het hiernamaals leven in het vagevuur. Net zoals je bidt voor mensen die het in dit leven moeilijk hebben. Alleen als ze in de hemel zijn, heeft dat niet zoveel zin meer, aangezien ze dan de vervolmaking bereikt hebben en God direct schouwen. Ze hebben dan niets meer nodig. Je kunt hun dan beter vragen voor jóu te bidden, want voor ons valt er altijd nog wel wat te wensen (totdat wij – Deo volente – ook Hem zien van aangezicht tot aangezicht). Dit raakt dan weer aan de heiligverklaringen, maar dat komt wel een andere keer.
Het vagevuur in de Bijbel
Hierbij enkele Schriftplaatsen over het vagevuur- de eerste canoniek en de laatste deuterocanoniek. A propos die laatste: protestanten erkennen de Makkabeeënboeken niet als zijnde een deel van de Bijbel. Maar zelfs als je het als niet-geïnspireerde geschiedenis leest, geeft het in ieder geval aan dat de Joden het concept van een louteringsplaats na de dood kenden (en daar geloven religieuze Joden vandaag de dag nog steeds in).
Naar de mij gegeven genade van God heb ik als een kundig bouwmeester het fundament gelegd waarop een ander voortbouwt. Maar laat iedereen uitkijken hoe hij daarop verder bouwt. Want niemand kan een ander fundament leggen dan wat er reeds ligt, namelijk Jezus Christus. Of men nu op deze grondslag verder gaat met goud, zilver, kostbare stenen, of met hout, hooi en stro, ieders werk zal aan het licht komen. De oordeelsdag zal het aantonen, want die verschijnt met vuur, en het vuur zal uitwijzen wat ieders werk waard is. Houdt het bouwwerk dat iemand optrok stand, dan zal hij loon ontvangen. Verbrandt het, dan zal hij schade lijden; hijzelf zal gered worden, maar, om het zo te zeggen, door het vuur heen.
(1Kor 3:10-15)
Judas hergroepeerde zijn leger en ging naar de stad Adullam. Omdat de sabbat aanbrak reinigden ze zich zoals het gebruik was en heiligden daar de sabbat.
De volgende dag wijdden Judas en de zijnen zich aan de dringende taak om de lijken van de gevallenen te bergen en ze bij hun verwanten in hun familiegraf bij te zetten. Daarbij ontdekte men onder de kleren van al de gevallenen amuletten van de afgoden van Jamnia, dingen dus die de Judeeërs volgens de wet niet mogen bezitten. Toen was het voor iedereen duidelijk, waarom ze gesneuveld waren. Iedereen prees de Heer, de rechtvaardige rechter, die het verborgene aan het licht brengt. Maar ze baden en smeekten ook dat de zonde, door de gevallenen begaan, geheel zou worden vergeven. De edele Judas vermaande het volk zich vrij te houden van zonde, want met eigen ogen hadden ze bij de gevallenen de gevolgen van de zonde kunnen aanschouwen. Daarna hield hij onder zijn soldaten een inzameling die tweeduizend drachmen zilver opbracht. Hij stuurde dat geld naar Jeruzalem voor een zondeoffer. Dat was een mooie en edele daad, ingegeven door de gedachte aan de verrijzenis. Want als hij niet gehoopt had, dat de gevallenen zouden verrijzen, dan was het nutteloos en dwaas geweest om voor de overledenen te bidden. Bovendien bedacht hij dat voor degenen die godvruchtig sterven een prachtige beloning is weggelegd; inderdaad een heilige en vrome gedachte! Daarom liet hij voor de overledenen een zoenoffer opdragen, opdat ze van hun zonde zouden worden vrijgesproken.
(2 Mak. 12:38-45)
Wordt binnenkort vervolgd.
6 juli 2009 at 19:23 |
hmmm, ik ben nog niet overtuigd…
Het vagevuur, en dat je daarin zit tot je zonden (of littekens zo je wilt) zijn weggebrand, doet denken aan toch een soort straf, boetedoening, of rechtvaardiging, wat juist dankzij de dood van Christus niet meer nodig is. Wij hoeven niet meer zelf te betalen, dat is al gebeurd, daarom lijkt het vagevuur mij overbodig. Natuurlijk zijn er nog littekens van zonden die eerst wegmoeten voor we rein zijn, maar die reiniging kan God ook wel met een enkele knip van z’n vingers, daar heeft hij geen lang en pijnlijk vuur voor nodig.
En als gebed er voor zorgt dat je sneller door het vuur heen komt, betekent dat dat de duur van je tijd in het vuur niet wordt bepaald door je hoeveelheid zonden, maar van andere factoren?
Ik lees het trouwens ook niet in je citaat uit Corinthiërs. Daar staat alleen dat de dag van het oordeel met vuur komt, dat lijkt me voor alle mensen één en dezelfde dag te zijn.
6 juli 2009 at 22:35 |
Nelleke, bedankt voor je post. Ik zal er per onderdeel op ingaan. Als je nog iets mist, hoor ik het wel!
Om met het laatste te beginnen (1 Kor): de katholieke Kerk leert het bestaan van een bijzonder en een algemeen (= laatste) oordeel. Het bijzondere oordeel houdt in, dat je direct na je dood geoordeeld wordt en naar hemel, hel of vagevuur gaat (de hemel en hel zijn definitieve plaatsen). Afgezien van het vagevuur is dit ook de visie van de meeste protestanten – bij mijn weten geloven alleen Jehovagetuigen en bepaalde evangelischen in een soort zielenslaap tot aan het laatste oordeel (maar correct me if I’m wrong
) Aan het eind der tijden worden ziel en lichaam van de doden verenigd, maar daarvoor is al duidelijk waar ze hun eeuwigheid zullen doorbrengen.
Je schrijft:
“Het vagevuur, en dat je daarin zit tot je zonden (of littekens zo je wilt) zijn weggebrand, doet denken aan toch een soort straf, boetedoening, of rechtvaardiging, wat juist dankzij de dood van Christus niet meer nodig is. Wij hoeven niet meer zelf te betalen, dat is al gebeurd, daarom lijkt het vagevuur mij overbodig.”
Dat Jezus voor onze zonden gestorven is, betekent niet dat wij vervolgens niet meer lijden onder die zonden. Paulus schrijft zelfs “Op het ogenblik verheug ik mij dat ik voor u mag lijden en in mijn lichaam mag aanvullen wat nog ontbreekt aan de verdrukkingen van Christus, ten bate van zijn lichaam, dat is de kerk.” (Kol 1:24). Dat kan natuurlijk niet betekenen dat hij nog wat extra moet lijden omdat Jezus’ lijden en sterven niet voldoende is. Toch lijdt hij nog. De realiteit van lijden in je leven nádat je Christus als je Verlosser hebt aangenomen, is hiermee wel aangetoond (al valt er op grond van deze ene schriftplaats natuurlijk niet te concluderen dat dat ook na de dood zo is).
Lijden in het vagevuur na de dood mag misschien op een straf of afbetaling lijken, maar is het niet. De volledige genezing van een ziekte of verwonding kan ook pijn doen, maar is ook niet bedoeld als straf. Toch ervaren veel mensen het wel zo. Als je heel erg gespannen bent, kan zelfs een massage al pijn doen, terwijl het uiteindelijk toch een verkwikkend effect op je zal hebben. Hou dit blog ff in de gaten, want in het derde deel over het vagevuur (het kan nog wel enkele weken duren voordat dat verschijnt) ga ik verder in op dit thema.
Je schrijft:
“Natuurlijk zijn er nog littekens van zonden die eerst wegmoeten voor we rein zijn, maar die reiniging kan God ook wel met een enkele knip van z’n vingers, daar heeft hij geen lang en pijnlijk vuur voor nodig.”
God kan in principe alles met één knip in Zijn vingers doen … maar heeft toch ook Zijn Zoon mens laten worden en aan het kruis laten sterven? Dat is dan ook erg vreemd te noemen. Hij had iedereen in één keer kunnen verlossen, zonder gedoe met bloed en pijn, en zonder nog meer gedoe met mensen die Hem afwijzen. Toch doet Hij dat ook niet. Waarom zou Hij dan wel normale consequenties van de zonde ‘wegmaken’ i.p.v. die hun natuurlijke verloop geven?
Verder schrijf je:
“En als gebed er voor zorgt dat je sneller door het vuur heen komt, betekent dat dat de duur van je tijd in het vuur niet wordt bepaald door je hoeveelheid zonden, maar van andere factoren?”
Dat klopt. Gebed helpt, omdat het een uiting is van de eenheid van Christus’ Kerk. Zielen in het vagevuur maken daar evenzeer deel uit van de Kerk als gelovigen hier op aarde. Het is een uiting van geloof in de kracht van gebed om aan te nemen dat het dus inderdaad zal helpen om voor hen te bidden dat God hen mag toelaten tot Zijn Licht (de hemel). “Het vurig gebed van een rechtvaardige bereikt veel.” (Jak. 5:16)
29 september 2009 at 22:49 |
Mijn man was katholiek en is anderhalf jaar geleden gestorven. Ik wil hem niets onthouden wat hem wellicht (althans volgens zijn geloof) goed doet, dus bid ik voor hem. Want je weet het maar nooit, als hij het bij het rechte eind had, zit hij nu in het vagevuur.
Nu kan ik alleen nergens iets vinden over de duur van een verblijf in het vagevuur. Gezien de inzichten en commentaren die ik tot dusverre gelezen heb, zal dat wel zeer individueel bepaald zijn en afhangen van de mate van zondigheid waarin iemand nog verkeert.
Maar omdat het, zoals ik ook lees, geen enkele zin heeft om voor iemand te bidden die het vagevuur al heeft verlaten en inmiddels in de hemel is aangekomen, maar het eerder een idee is om in die situatie de overledene te vragen voor jóu te bidden, lijkt het me toch wel prettig om te weten wanneer het moment daar is.
Zijn daar tekenen voor? Hoe weet je of iemand nog in het vagevuur zit of er al uit is?
Gekke vraag wellicht, maar als protestants opgegroeid mens ben ik nou eemaal niet thuis in deze materie!
1 oktober 2009 at 13:04 |
Zonder iets af te doen aan de uitstekende reactie van Kettekliek, misschien een kleine toevoeging: het is in de RKK vrij normaal om in het eerste jaar na het overlijden van een dierbare de Mis te laten lezen voor die persoon. Je zou bij de parochie eens kunnen informeren hoe men dat gewend is, wat mogelijkheden zijn. Bijvoorbeeld aan maandelijkse intentie, oid.
In de meeste parochies wordt met Allerzielen een Mis opgedragen voor alle overledenen van het afgelopen jaar, en voor veel mensen is dat ook ongeveer het moment om het “kerkelijk ondersteunen van de overleden ziel” af te sluiten. Dat betekent natuurlijk niet dat het ook afluiting van je persoonlijke gebed, of je persoonlijke relatie zou moeten zijn.
Overigens, ik wens je heel veel kracht. Ik vond je verhaal diep ontroerend om te lezen.
30 september 2009 at 4:52 |
Beste Emilie, allereerst welkom op mijn weblog
Mooi te lezen wat je voor je overleden man doet, alleen daarin al gaat de liefde over de grenzen van de dood heen!
Het is niet mogelijk om een bepaalde tijdsduur te verbinden aan verblijf in het vagevuur. Ons aardse leven is gebonden aan tijd en ruimte, het leven na de dood is dat niet. Het is dus niet mogelijk om te zeggen wanneer iemand van het vagevuur naar de hemel gaat, aangezien het woordje ‘wanneer’ al suggereert dat het om tijd gaat. Wel helpt het gebed een overledene om gelouterd te worden. Als je man ‘al’ in de hemel is (nogmaals: alle woorden die met tijd te maken hebben, zijn eigenlijk ongeschikt, maar ja … we hebben geen andere taal en bevattingsvermogen, dus gebruik ik het toch maar zo), zal jouw gebed ook niet tevergeefs zijn. Hij – en God! – zal nog altijd jouw liefde voor hem erin ervaren.
Of je in dit leven ooit zult weten of je man in de hemel is, valt niet te zeggen. Heiligverklaringen in de katholieke Kerk vinden plaats na gedegen onderzoek naar wonderen – meestal van medische aard, omdat die goed te onderzoeken zijn – die zijn verricht op voorspraak van de overleden persoon in kwestie. Als er namelijk een wonder is verricht op voorspraak van zo iemand, moet hij wel in de hemel zijn – anders kan hij niet tot God gebeden hebben voor zo’n gebeurtenis. Andersom is het niet zo dat als er géén wonderen zijn verricht op iemands voorspraak, diegene níet in de hemel zou zijn. Dan weten we het alleen niet. De Kerk gelooft ook dat er vele niet-gecanoniseerde (= niet met naam en toenaam heiligverklaarde) heiligen zijn. Dezen worden allemaal samen gevierd op Allerheiligen (1 november).
Als je je wat onzeker voelt over hoe je ‘moet’ bidden, zou je ook de kwestie of je man in vagevuur of hemel is, open kunnen laten. God weet het, en dat is het belangrijkste. Je kunt tot God bidden over je man in de derde persoon, of je rechtstreeks tot je man richten. Bijv. “Ik bid dat God je zegent en loutert, en dat je in Zijn eeuwige Licht mag zijn – en als je daar al bent, lieve [naam], bid dan voor mij om hetzelfde!” Het is maar een voorstel, je kunt hier natuurlijk zelf van maken wat je wilt.
Als je nog vragen hebt na bovenstaande, hoor ik het graag!
30 september 2009 at 22:30 |
Beste Kattekliek!
Hartelijk dank voor het snelle, uitgebreide en vriendelijke antwoord. Ik heb er zeker iets aan, want het hele vagevuur principe is me nu toch duidelijker geworden.
Om een geheimpje te vertellen…: ik ben zelf ook in de leer om katholiek te worden. Maar met de zeer Hervormde opvoeding die ik heb ‘genoten’, zijn sommige dingen wel een beetje moeilijk te te begrijpen. Maar ik doe mijn best en ik ben zelf de overtuiging toegedaan dat het niet allemaal zo haarfijn beredeneerd hoeft te worden, als het gevoel maar goed is.
En dat is het zeker!
Nogmaals heel veel dank,
Emilie
1 oktober 2009 at 8:02 |
Heel graag gedaan, Emilie, en veel zegen gewenst op je weg naar de katholieke Kerk. Weet je al wanneer je gevormd gaat worden?
Ik kan me in ieder geval levendig voorstellen dat je met een hervormde achtergrond best wel ff staat te kijken van bepaalde dingen! Blijf hier lezen – het geeft je alvast een idee waar je in uit gaat komen
2 oktober 2009 at 10:13 |
Goedemorgen Kattekliek,
Allereerst een antwoord op jóuw vraag! Nee, ik weet nog niet wanneer ik gevormd ga worden. Ik ben nu enkele weken met de voorbereiding bezig en het zou goed kunnen dat ik klaar ben voor het vormsel tegen het einde van dit jaar. Maar of het dan of misschien begin volgend jaar zal plaatsvinden is nog niet bekend.
Ik heb nog een vraag over de heiligen, degenen dus die al wel in de hemel zijn. Zijn deze heiligen wellicht de beroemde 144.000 die nu reeds aan de rechterhand van God hebben plaatsgenomen? Binnen de PKN heersen nog al wat diverse opvattingen omtrent deze 144.000, volgens de een is het een soort ‘numerus fixus’, in de zin van ‘vol is vol’, volgens anderen is het een cijfer dat volmaaktheid uitdrukt, dus geen echt getal.
Ik zou dit ook graag willen weten. Overigens ook hartelijk dank aan ‘Laatstedag’ voor de reactie. Ik heb er zeker iets aan gehad. Mijn man is in Italië (zijn geboorteland) begraven en er zijn daar regelmatig missen gelezen voor hem. Ter gelegenheid van zijn eerste sterfdag zijn mijn dochter en ik ook aanwezig geweest bij zo’n mis. De troost en de kracht die van deze ‘rituelen’ uitgaan, heeft een grote rol gespeeld bij mijn besluit om katholiek te worden.
2 oktober 2009 at 10:29 |
12 stammen van Israel. 12 x 12 voor de gehele wereld. 12 x 12 x 1.000 voor de gehele mensheid.
De 144.000 staan dus voor de gehele Kerk, die zich immers uitstrekt over de gehele wereld, over alle volkeren.
2 oktober 2009 at 10:33 |
Hoi Emilie,
Om antwoord te geven op je vraag over de heiligen: de katholieke Kerk houdt inderdaad ook de interpretatie aan van 144.000 als het getal der volheid. Twaalf (12 stammen van Israël, 12 apostelen) is op zich al een getal van de volheid. 144 is daarvan het kwadraat. Ik zou moeten nazoeken waarom men daar het duizendtal van heeft genomen. Maar de strekking is duidelijk: het aantal heiligen voor de troon van God is niet te tellen.
Het verbaast me overigens te horen dat ook binnen de PKN een stroming is die 144.000 letterlijk interpreteert (letterlijk as in: precies díe hoeveelheid mensen; niet letterlijk zoals de schrijver van het Bijbelboek het heeft bedoeld). Van de Jehova-getuigen was me dit bekend, van protestanten niet. Nou ja, elke dag valt er weer wat bij te leren
Over de rest van de post: mooi om te lezen! Zie je hoeveel je man je al gegeven heeft over de grenzen van de dood heen?
Het is natuurlijk aan jou en je begeleider, wanneer je toetreedt tot de RKK. Maar een mooie symboliek (en ook: volgens de traditie van de vroege christenen) is het om dat in de Paasnacht te doen. Hou ons in ieder geval op de hoogte; we leven met je mee!
2 oktober 2009 at 10:33 |
Oh, LaatsteDag was me voor! Hoef ik ook niets meer op te zoeken over die 1000
Dank, LD!